Казанның Иске Татар бистәсендә Мәрҗани мәчете янында шәһәркүләм Мәүлид бәйрәме оештырылды. «Интертат» журналисты Камилә Билалова чарадан репортаж әзерләде.

Тормышка карашлар, дингә мөнәсәбәт һәм милли кыйммәтләр уртак булган парыңны табу җиңел түгел. Хәзерге көндә бу эштә танышу кушымталары, махсус кичәләр һәм яучылар ярдәм итә. «Интертат» татар гаиләсе корырга теләүчеләр өчен нинди мөмкинлекләр барлыгын өйрәнде.

«Сабан туйлары бетте, ә Арча башлыклары «Ат көне» бәйрәмен уйлап тапты», дигән видео таралды социаль челтәрләрдә. Чыннан да, узган ялларда Арчаның Үзәк стадионында узган ат спорты бәйрәме Сабан туен хәтерләтте, ләкин уеннар да, ярышлар да, җырлар да атлар турында иде.

1 августта Арча районында «Ат көне» бәйрәме узачак. Кунакларны традицион ат чабышлары белән беррәттән, үзенчәлекле ярышлар да көтә. Бу хакта «Татар-информ»да узган матбугат очрашуында сөйләделәр.

Социаль челтәрләрдә умартачылар бал аерткан фотолар һәм видеолар күбәя башлады. Димәк, умартачыларның иң кызу чоры җитте. Быел бал уңышы нинди? Бәяләр артканмы? «Интертат» Татарстанның төрле районнарындагы умартачылар белән сөйләште.

Кичә Яңа Татар бистәсе зиратында татар тел гыйлеменең күренекле вәкиле, Татарстан Фәннәр академиясе академигы, филология фәннәре докторы, профессор Диләрә Гарифовна Тумашеваның каберен зиярәт кылдылар. Исән булса, 19 июльдә аңа 100 яшь тулган булыр иде.

«Шәһри Казан» газетасының баш мөхәррире, танылган журналист, филология фәннәре кандидаты Радик Сабировның якты дөньядан китүенә 40 көн вакыт узып та китте. Шул уңайдан «Татмедиа»да аны искә алу мәҗлесе узды.

Салих Сәйдәшев һәм татар музыкасы музее үзенең 33 еллыгын билгеләп үтте. Чарада композиторның оныгы Валерий Сәйдәшев тә катнашты.

2027 елдан почта аша матбугат таратуга федераль ташламалар тулысынча бетерелергә мөмкин. Бу газета-журналларга язылу бәясенең сизелерлек артуына китерәчәк. Дәүләт ярдәменнән мәхрүм калган шәхси татар басмалары бүген нинди шартларда эшли һәм хәлдән чыгу юлын кайдан эзли?

2027 елның беренче яртыеллыгыннан Татарстанда социаль әһәмияткә ия булган басма матбугатка почта аша язылу бәясе 70 процентка кадәр артырга мөмкин. Моның сәбәбе - Россия Цифрлы үсеш министрлыгының донор-төбәкләр өчен вакытлы матбугатны таратуга бирелә торган 25 процентлык федераль субсидияне гамәлдән чыгаруы.

Узган атнада язучы-прозаик, «Сәхнә» журналының баш мөхәррире Зиннур Хөснияр инициативасы белән Биектау районының Дөбьяз төбәгенә тарихи сәфәр оештырылды. Сәфәр барышында катнашучылар Ашыт белән Илләт елгалары кушылган урында урнашкан, кайчандыр Апанаевлар нәселенең җәйге утары булган тарихи урынга да барды.

Татарларда меңнән артык фольклор биюе булырга мөмкин, әмма аларның күбесе бүген өйрәнелмәгән һәм сәхнәгә чыгарылмаган. Хореограф, культурология фәннәре кандидаты, «Мирас» балалар бию ансамбле җитәкчесе Дәүләт Умеров белән татар биюенең ни өчен югалу куркынычы алдында торуы һәм милли мирасны саклап калу юллары турында сөйләштек.

Бу көннәрдә Габдулла Тукай әдәби музее 40 еллык юбилеен билгеләп үтте. Шул уңайдан музей җитәкчелеге төрле елларда биредә хезмәт куйган, музейның үсешенә өлеш керткән хезмәткәрләрен бергә җыйды.

60 яшьлек юбилеен ул өзелеп көтә, юбилей концертына әзерлек эшләрен дә башлап җибәргән була, әмма... Көтмәгәндә, 2025 елның 19 июль кичендә, аның гомере өзелә. Әйе, сүз яраткан җырчыбыз, Татарстанның халык артисты Резидә Шәрәфиева турында бара.

«Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә татар мәгърифәтчесе, дин галиме Галимҗан Барудига багышланган музей эшли башлады. Музейны оештыручыларның берсе, галимнең мирасын өйрәнүче Разыя ханым Сәхипова күренекле мәгърифәтче, реформатор, дин галиме, нашир Галимҗан Баруди турында сөйләде.

Узган ялларда «Казан Экспо»да урнашкан Илһам Шакиров исемендәге концертлар залында төп музыкаль чараларның берсе – «Татар җыры» узды. «Интертат» хәбәрчеләре чирек гасырлык тарихы булган концертны һәм татар эстрадасы йолдызларының чыгышларын 33 фотосурәттә тасвирлый.

Быел Бөтендөнья төрки телләр көне беренче тапкыр билгеләп үтелә. Әлеге карар Сәмәрканд шәһәрендә узган ЮНЕСКОның 43 нче Генераль конференциясендә кабул ителде һәм оешмага кергән 26 дәүләт тарафыннан хупланды. Шул уңайдан, «Интертат» төрле милләт вәкилләре арасында сораштыру үткәрде.

Күпләр Динара Әхмәтне «Әниләр марафоны» һәм татар әниләре өчен оештырган файдалы чаралары аша белә. Ул «Интертат»ка биргән интервьюсында әлеге идеянең ничек тууы, үзенең авыр югалтулары һәм хатын-кызларны борчыган «четерекле» мәсьәләләр турында сөйләде.

Аның эше – ут белән көрәшү һәм ялкыннан кешеләрне коткару. Казан шәһәренең Мәскәү районындагы 3 нче янгын сүндерү бүлегендә каравыл башлыгы ярдәмчесе булып эшләүче Илдар Исламовка нибары 37 яшь булса да, бу куркыныч һөнәрдә ул 16 ел хезмәт итә. Интервьюда Илдар беренче янгыннан алган шок хисләре, янгыннарның сәбәпләре һәм иҗаты турында сөйләде.

Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә ТАССРның халык артисты Хәйдәр Бигичевка багышланган концерт узды. «Интертат» концертта чыгыш ясаучы артистлардан һәм кунаклардан Хәйдәр Бигичев турында фикерләрен белеште.

13 ноябрьдә Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә «Калеб» яңа буын җыены «Кайтаваз» концерт цикллары кысасында ТАССРның халык артисты Хәйдәр Бигичевка багышланган концерт оештыра. Шул уңайдан Татарстан Композиторлар берлегендә матбугат очрашуы узды.

«Язын бездә Тукай шигърияте көне, көзен – Саҗидә Сөләйманова», – дигән сүз йөри әлмәтлеләр арасында. Һәм бу сүзләр очраклы түгел. Ел саен октябрь аенда Әлмәттә Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби премия тапшырыла.

Узган атнада Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында композитор Мәсгут Имашевка 95 яшь тулу уңаеннан «Җырларымда моңнарым» исемле юбилей кичәсе узды.

«Мин сәгать җидедә кайтам», – дип чыгып китә өйдән 16 яшьлек Эллина Хәйруллина. Әмма кабат үз аякларында өенә кайтырга насыйп булмый аңа. Дусты белән мотоциклда йөргәндә, идарәне югалтып, алар баганага килеп бәреләләр. Егет шунда ук вафат була, ә Эллинаны бик авыр хәлдә реанимациягә салалар. «Интертат» кызның әнисе Лилия Хәйруллина белән сөйләште.

Узган атнада «Интертат» «Тиң ярыңны ничек табарга?» дигән темага дискуссия-очрашу оештырды. Спикерлар яшьләрнең үзләренә туры килгән парны таба алмау сәбәпләре рәтенә хатын-кызларның карьера төзү белән артык мавыгуларын да керттеләр.

Бүген Казанның «Ризван» мәчетендә «Казан утлары» ансамбле җитәкчесе, Әлфия Авзалованың сәхнәдәш дусты, Татарстанның атказанган артисты Кәрим (Кәримулла) Габидуллинны соңгы юлга озаттылар. Хушлашу мәрасименә гаиләсе, дуслары, хезмәттәшләре җыелган иде. «Интертат» хәбәрчесе хушлашудан репортаж тәкъдим итә.

Россия һәм Татарстан мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе һәм яучы Наилә Җиһаншина кияүгә чыгарга теләүче кызларга 3 киңәш бирде. Бу хакта ул «Интертат» оештырган «Тиң парыңны ничек табарга?» дигән дискуссия-очрашуда сөйләде.