Лилия белән Фаяз күптәннән танышлар иде. Алар мәктәптән соң ук очраша. Авыл халкы инде алар турында «бергә булырлар» дип сөйли башлады.
Лилия дә, Фаяз да – яшь, хыялый, киләчәккә зур планнар коралар. Бер кичне Фаяз сөйгәне Лилияне үзенең дусты Ильяс белән таныштырырга булды. «Без дуслар, бер-беребезгә якын кешеләр, син дә белеп тор», – диде ул, елмаеп.
Ильяс авылга кунакка кайтып йөри, шәһәрдә укый, эшли. Алар өчәүләп очрашкач, Лилиянең йөрәген кинәт нидер кысып алды. Ул Ильясның күз карашын, тавышын, тыныч холкын беренче күрүдә үк ошатты. Ильяс та аңа бер мизгелдә үк тартыла башлады. Башта алар бу хисләрен аңларга да теләмәделәр, Фаязны үпкәләтүдән курыктылар. Ләкин вакыт узган саен яшерен хисләр көчәйде.
Лилия кичләрен Фаяз янына барса да, күңелендә Ильяс турында уйлана. Бу – кыз өчен дә, егет өчен дә зур сынау иде. Берничә ай алар үз-үзләрен алдый-алдый яшәргә тырышты. Лилия Фаязга карата салкынайганын сизә башлады. Фаяз моны аңламый, «нишләп болай булды икән?» дип борчылды.
Ильяс исә эчтән үзен битәрли иде: «Дустымның сөйгәнен яратырга хакым бармы соң?» Әмма мәхәббәткә киртә куеп булмый...
Бер кичне Ильяс белән Лилия очраклы гына бергә калып, сөйләшеп киттеләр. Сүзләрдән бигрәк күз карашлары күпне аңлата иде. Шул вакыттан яшерен очрашулар башланды. Башта авыл читендәге су буенда, аннары Ильяс яшәгән йортта күрешәләр иде.
Лилиянең йөрәге икегә ярылгандай булды...
Фаяз кызганыч, ләкин Ильяссыз тормышны күз алдына китерә алмый.
Ильяс та бу хәлдән интекте, әмма мәхәббәт аны җиңде. 1-2 айдан соң Ильяс Фаяз белән ачыктан-ачык сөйләшергә кирәклеген аңлады. Фаяз башта бу сүзләрне ишетүгә аптырады, аннары ачуы чыкты. Дустының хыянәте йөрәгенә зур яра салды.
«Сез икегез дә мине саттыгыз!» – дип кычкырды ул.
Лилия күз яшьләре аша: «Гафу ит, Фаяз… мин көчләп ярата алмыйм», – диде.
Фаяз озак вакыт үз-үзенә урын таба алмады.
Авыл буйлап гайбәтләр дә йөри башлады. Берничә айдан соң Лилия белән Ильяс никах укыттылар.
Авыл халкы төрлечә кабул итте: кемдер бәхет теләде, кемдер сүкте.
Фаяз исә түзмәде, авылын калдырып, шәһәргә китеп барды. Шәһәрдә ул яңа тормыш башлады. Эш тапты, бераз вакыт узгач, яшь кыз белән танышты. Тиздән алар гаилә кордылар, һәм балалары туды. Фаяз әти-әнисе янына кайткалап йөри, тик авылда артык күренеп, урамнарга чыгып тормый иде.
Фаязның йөрәгендәге яра тулысы белән төзәлмәсә дә, вакыт аны җиңеләйтте.
10 ел узды...
Бер көнне Фаязга мәктәптә сыйныфташлар очрашуына чакыру килде. Ул икеләнеп торды, ләкин барырга булды. 8 яшьлек улын үзе белән алып барырга уйлады. Хатыны Камилә командировкада, Фаяз баланы ялгыз калдырмаска булды.
Авылга кайтканда йөрәге дөп-дөп типте. Туган йорт, таныш урамнар – барысы да иске хатирәләрне уятты.
Очрашу мәктәптә үтте. Сыйныфташлар җыелган. Фаяз ишекне ачып керүгә зал тынды. Аны барысы да таный иде. Ул елмаеп исәнләште, янында – кечкенә улы. Бала әтисенә охшаган.
Сыйныфташлар шатланып каршы алдылар, сораулар бирә башладылар.
Ә бер почмакта Лилия белән Ильяс утыра. Алар Фаязны күргәч, бер мәлгә каушап калды. Лилиянең күзләре элеккечә ягымлы, әмма сагыш бар иде. Ильясның чәченә чал төшкән, йөзе җитдиләнгән.
Фаяз аларга карады да тыныч кына башын селкеп, сәлам бирде.
Күпләр бу мизгелдә ни булыр икән дип көтте.
Фаяз сүз башлады: «Сәлам сезгә дә. Гомер уза икән…»
Аннары алар Ильяс белән кул биреп күрештеләр.
Ильяс: «Гафу ит, Фаяз… еллар үткәч тә күңелдә авырлык бар», – диде.
Фаяз авыр сулап куйды: «Язмыш шулай булгандыр инде».
Лилиянең күзләре яшьләнде. Ул күптән бу очрашудан курка иде. Ләкин Фаязның тынычлыгын күреп, Лилия аптырабрак калды. Ул Фаяз үзен онытканга, аларга ачу сакламаганга аптырады...
Фаяз исә улы белән горурланып йөрде. Фаяз эчтән генә уйлады: «Минем тормышым үз юлын тапты. Мин бәхетсез түгел».
Лилия исә йөрәгендә бушлык сизде. Чөнки аның балалары юк. Аларның гаиләсе матур күренсә дә, эчке җылылык җитмәде. Ильяс аны ярата, ләкин ул вакыт-вакыт Фаязны искә төшерә иде.
Шул көнне ул тагын бер кат аңлады: мәхәббәт һәм язмыш катлаулы..
Очрашу төнгә кадәр дәвам итте. Сыйныфташлар бергә җырлады, истәлекләр белән бүлештеләр. Фаяз да, Лилия дә, Ильяс та үткәнне яңадан кичергәндәй булды.
Соңгы минутларда Фаяз улы белән чыгып китте. Лилия аларга карап калды, күзләреннән яшь чыкты.
Аның йөрәге: «Мин бәхетемне югалттыммы, әллә язмышым шундый булдымы?» – дип сорады.
Фаяз исә, юлга кузгалганда, үз-үзенә: «Үткәннәргә борылып карап булмый, тормыш алга бара», – диде.
Авыл өстендә ай яктысы елмаеп тора. Һәркемнең үз язмышы, үз юлы бар. Ләкин бу язмышлар бер мизгелдә очрашып, күңелләрдә мәңге эз калдыра.