Каенда сары яфраклар күбрәк булган саен, көз җылы килә – Сентябрьгә халык сынамышлары

1 сентябрь 2017

Язманы тыңлагыз

Сөйләм синтезаторы:

Татарча сөйләм
синтезаторы

кулланыла

Автор: Чулпан ШАКИРОВА әзерләде
Гомер-гомергә алдагы көнгә һава торышының нинди буласын халык табигать сынамышлары аша сынаган. Әйтик, агач яфракларының иртә коелуы, тиз саргаюы  - көзгә ике төрле сыйфатнамә бирә. 

Һава торышы буенча сынамышлар

Сентябрьдә күк күкрәсә, көз җылы, кыш карлы булыр.

Сентябрь җылы һәм коры булган саен, кыш соңрак килә.

Сентябрь салкын булса, кышын кар тизрәк эри, яз тизрәк килә.

Табигатькә бәйле сынамышлар

  • Пәрәвезләр күп очса, көз җылы, кыш салкын килер.

  • Яфраклар коелырга ашыкмаса – алда зәмһәрир кыш көтә.

  • Әгәр сентябрьдә имәндә чикләвек күп икән, Раштуа алдыннан бураннар дулар.

  • Әгәр көзен каен яфраклары агачның очыннан саргая башласа, яз иртә, астан саргайса – соң килер.

  • Сентябрьдә кырмыскалар үлән өстендә чабышса, кар тирән булып ятар. Астан йөрсә – кыш озын булыр.

  • Торналар өстән очса, матур, җылы көз озак торыр.

    Һәр көнгә халык сынамышлары

    1 сентябрьдә нинди һава торышы сакланса, көз шундый булыр.

    2 сентябрьдә җил көньяктан иссә – җылыга, көнчыгыштан – эсселеккә, көнбатыштан – яңгырга, төньяктан – корылыкка.

    3 сентябрьдә каен яфраклары саргаеп бетсә, әбиләр чуагы озак була, салкыннар соң килә.

    4 сентябрьдә көн кояшлы булса, октябрь дә җылы килә.

    5 сентябрьдә кичен томан төшсә, көннәр җылы торыр.

    6 сентябрьдә яуган яңгыр коры көз һәм киләсе елга муллык юрый.

    7 сентябрьдә төштән соң яңгыр яуса, ул озак вакытлы булыр.

    8 сентябрьдә каен һәм имән яфраклары коелмаса, кыш суык булыр.

    9 сентябрьдә күктә өер-өер болытлар күренсә, кыска вакытлы яңгырлар явып узар.

    10 сентябрьдә чикләвек күп, гөмбә аз булса, кыш карлы һәм суык булыр.

    11 сентябрьдә торналар җылы якка китсә, кыш иртә килер.

    12 сентябрьдә пәрәвез үсемлекләргә чорналса – көннәр җылы торыр.

    13 сентябрьдә көньяктан искән җил, солы уңышының мул булуы турында сөйли.

    14 сентябрьдә кояш кызарып баеса, көннәр суыта.

    15 сентябрьдә кичен җил көчәеп, юнәлешен үзгәртсә, көннәр бозылыр.

    16 сентябрьдә иртән томан төшсә, коры, аяз көннәргә ишарә.

    17 сентябрьдә иртән яңгыр яуса, төшкә кадәр туктар.

    18 сентябрьдә урманда миләш әз икән, октябрь коры, күп булса – елак килер.

    19 сентябрьдә иртән агачларда бәс күренсә, кыш карлы булыр.

    20 сентябрьдә чыршы, нарат күркәсе күп булса, киләсе елга язгы сабан культуралары, борчак һәм кыяр уңар.

    21 сентябрьдә куяннар тунын акка алыштыра башласа, тиздән кыш җитә дигән сүз.

    22 сентябрьдә черкиләр күренсә, кыш җылы килер.

    23 сентябрьдә гөмбә күп икән, кар әз булыр яки киресенчә.

    24 сентябрьдә кырмыскалар ояларын биек итеп өйсә – кыш суык булыр.

    25 сентябрьдә җил тынмыйча һәм юнәлешен үзгәртеп иссә, һава торышы бозыла.

    26 сентябрьдә көнчыгыштан искән җил юнәлешен көнбатышка үзгәртсә, яңгырлар килер.

    27 сентябрьдә көнбатыштан җил берничә көн рәттән иссә, көннәр бозыла.

    28 сентябрь – торналар киткәннән соң, 3 атнадан беренче суыклар килә.

    29 сентябрьдә җылы якка китмәгән сыерчыклар күрәсез икән, октябрь дә җылы килер.

    30 сентябрьдә торналар очса, Покрауда (14 октябрь) суык булыр.


  Без Инстаграмда

Фикерләр








Йорт һәм бакча

Сарымсактан мул уңыш алу серләре: Арчада ком салырга кушалар, Әтнәдә борчак түтәленә утырталар, Теләчедә суыткычта тоталар

Табигатьтә көз хакимлек итә. Олылар мондый һава тоыршын көйсез кияү кебек, ди. Көннәр бер җылыта, бер суыта. Шул арада коеп яңгыр ява, аның артыннан яктырып кояшы да чыга. Тәҗрибәле бакчачылар өчен “әбиләр чуагы” кызу эш көннәре. Бакча эшләренең бик әһәмиятле төрләре нәкъ менә көз аенда башкарыла бит. 

Йорт һәм бакча

"Җиләк утырту өчен иң кулай ай - август"

Кайберәүләр бакачада үзләре өчен һәм «оныклар ашар» дип кенә казынса, ә кемнәрдер аны яшәү рәвешенә әйләндергән. Ул алар өчен хобби да, төп керем чыганагы да. Актаныш районы Такталачык авылында Әхнәф һәм Дания Сәетзадиннар бөтен гаиләләре белән, туган-тумачалары ярдәмендә ничәмә-ничә еллар буена бакчачылык белән шөгыльләнә. "Татар-информ" хәбәрчесенә алар җиләк үстерү серләре турында сөйләде.

Йорт һәм бакча

Егерме мең төп кәбестә һәм кеше башы кадәр суганнарны ничек үстерергә: яшелчә үстерүче эшмәкәрдән киңәшләр

Күпчелек кешенең бакчасында стандарт җыелма: кишер, кыяр, помидор, чөгендер һәм суган. Ә менә җиңел үзләштерелә торган, файдалы һәм витаминлы кәбестәне бар кеше дә үстерми. Бу яшелчәне үстерүнең отышлы һәм уңайсыз якларын белү өчен “Татар-информ” хәбәрчесе кәбестәләргә бай авылда - Оля Якедә булып кайтты.

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Интертат.ру / Intertat.ru © 2001 - 2019 Әлеге ресурста 16+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Интертат.ру / Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@tatar-inform.tatar

Шәхси мәгълүмат

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ЭЛ № ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла

ИНТЕРТАТ
Яндекс.Дзенда
Язылу
×