Каенда сары яфраклар күбрәк булган саен, көз җылы килә – Сентябрьгә халык сынамышлары

1 сентябрь 2017

Язманы тыңлагыз

Сөйләм синтезаторы:

Татарча сөйләм
синтезаторы

кулланыла

Автор: Чулпан ШАКИРОВА әзерләде
Гомер-гомергә алдагы көнгә һава торышының нинди буласын халык табигать сынамышлары аша сынаган. Әйтик, агач яфракларының иртә коелуы, тиз саргаюы  - көзгә ике төрле сыйфатнамә бирә. 

Һава торышы буенча сынамышлар

Сентябрьдә күк күкрәсә, көз җылы, кыш карлы булыр.

Сентябрь җылы һәм коры булган саен, кыш соңрак килә.

Сентябрь салкын булса, кышын кар тизрәк эри, яз тизрәк килә.

Табигатькә бәйле сынамышлар

  • Пәрәвезләр күп очса, көз җылы, кыш салкын килер.

  • Яфраклар коелырга ашыкмаса – алда зәмһәрир кыш көтә.

  • Әгәр сентябрьдә имәндә чикләвек күп икән, Раштуа алдыннан бураннар дулар.

  • Әгәр көзен каен яфраклары агачның очыннан саргая башласа, яз иртә, астан саргайса – соң килер.

  • Сентябрьдә кырмыскалар үлән өстендә чабышса, кар тирән булып ятар. Астан йөрсә – кыш озын булыр.

  • Торналар өстән очса, матур, җылы көз озак торыр.

    Һәр көнгә халык сынамышлары

    1 сентябрьдә нинди һава торышы сакланса, көз шундый булыр.

    2 сентябрьдә җил көньяктан иссә – җылыга, көнчыгыштан – эсселеккә, көнбатыштан – яңгырга, төньяктан – корылыкка.

    3 сентябрьдә каен яфраклары саргаеп бетсә, әбиләр чуагы озак була, салкыннар соң килә.

    4 сентябрьдә көн кояшлы булса, октябрь дә җылы килә.

    5 сентябрьдә кичен томан төшсә, көннәр җылы торыр.

    6 сентябрьдә яуган яңгыр коры көз һәм киләсе елга муллык юрый.

    7 сентябрьдә төштән соң яңгыр яуса, ул озак вакытлы булыр.

    8 сентябрьдә каен һәм имән яфраклары коелмаса, кыш суык булыр.

    9 сентябрьдә күктә өер-өер болытлар күренсә, кыска вакытлы яңгырлар явып узар.

    10 сентябрьдә чикләвек күп, гөмбә аз булса, кыш карлы һәм суык булыр.

    11 сентябрьдә торналар җылы якка китсә, кыш иртә килер.

    12 сентябрьдә пәрәвез үсемлекләргә чорналса – көннәр җылы торыр.

    13 сентябрьдә көньяктан искән җил, солы уңышының мул булуы турында сөйли.

    14 сентябрьдә кояш кызарып баеса, көннәр суыта.

    15 сентябрьдә кичен җил көчәеп, юнәлешен үзгәртсә, көннәр бозылыр.

    16 сентябрьдә иртән томан төшсә, коры, аяз көннәргә ишарә.

    17 сентябрьдә иртән яңгыр яуса, төшкә кадәр туктар.

    18 сентябрьдә урманда миләш әз икән, октябрь коры, күп булса – елак килер.

    19 сентябрьдә иртән агачларда бәс күренсә, кыш карлы булыр.

    20 сентябрьдә чыршы, нарат күркәсе күп булса, киләсе елга язгы сабан культуралары, борчак һәм кыяр уңар.

    21 сентябрьдә куяннар тунын акка алыштыра башласа, тиздән кыш җитә дигән сүз.

    22 сентябрьдә черкиләр күренсә, кыш җылы килер.

    23 сентябрьдә гөмбә күп икән, кар әз булыр яки киресенчә.

    24 сентябрьдә кырмыскалар ояларын биек итеп өйсә – кыш суык булыр.

    25 сентябрьдә җил тынмыйча һәм юнәлешен үзгәртеп иссә, һава торышы бозыла.

    26 сентябрьдә көнчыгыштан искән җил юнәлешен көнбатышка үзгәртсә, яңгырлар килер.

    27 сентябрьдә көнбатыштан җил берничә көн рәттән иссә, көннәр бозыла.

    28 сентябрь – торналар киткәннән соң, 3 атнадан беренче суыклар килә.

    29 сентябрьдә җылы якка китмәгән сыерчыклар күрәсез икән, октябрь дә җылы килер.

    30 сентябрьдә торналар очса, Покрауда (14 октябрь) суык булыр.


  Без Инстаграмда

Фикерләр








Йорт һәм бакча

"Агач эше ул шундый мавыктыргыч, ясаган саен илһамланасың"

Кулы эш белгән кеше ни генә эшләми. Гомер буе сокландым шундый кулы эшкә осталарга. Казанда яшәүче Руслан Кавиев белән танышкач та, аның агач эшләнмәләрен күреп хәйран калдым. Уфа шәһәрендә үскән егет күптән түгел генә Казанга күченеп килгән. Хатыны – Казан кызы. Казанга күченергә ул да сәбәп булгандыр. Шулай ук, хезмәте буенча киңәергә Татарстанда мөмкинлекләр күбрәк булуы да кызыктырган.

Йорт һәм бакча

Агач, куак үсентеләрен ничек сайларга, помидор рассадасын ничек утыртырга, суган эре булсын өчен нишләргә?

Базарларда, сәүдә нокталарында җимеш агачлары, куак үсентеләре, җиләк-җимеш һәм яшелчә рассадалары сату җанланып китте. Сатучыларның һәрберсе үз товарларын мактый-мактый, мул уңыш вәгъдә итеп сата. Безнең табигать шартларында мул уңыш бирерлек агач, куак үсентеләрен ничек сайларга? Помидор рассадасын кайчан һәм ничек утыртырга? Суган эре булсын өчен нишләргә? "Татар-информ" хәбәрчесе агач, куак үсентеләре, рассадалар һәм орлык сатучылар белән шул турыда сөйләште.

Йорт һәм бакча

Бәрәңгене кайчан утыртырга, ничек итеп мул уңыш алырга?

Бәрәңге утыртыр чак җитә. Бәрәңгең булса, ач калмассың, дигән халык. Күптән игелә торган культура булса да, бәрәңге уңышы мул булсын өчен шактый тырышырга туры килә. “Татар-информ” хәбәрчесе мул уңыш алу серләре, бәрәңге утырту үзенчәлекләре турында Татарстан авыл хуҗалыгы фәнни тикшеренү институтының бәрәңге үстерү үзәге баш белгече Фәния Җамалиевадан сорашты.

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Интертат.ру / Intertat.ru © 2001 - 2019 Әлеге ресурста 16+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Интертат.ру / Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@tatar-inform.tatar

Шәхси мәгълүмат
"ТАТМЕДИА" АҖнең коррупциягә каршы сәясәтен раслау турында
Коррупция фактлары турында хәбәр итү өчен: shamil@tatar-inform.ru

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ЭЛ № ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла