Камил хәзрәт Сәмигуллин Казанда төзеләчәк Җәмигъ мәчете турында: "Мондый дәрәҗәдәге архитектура бинасы шәһәр үзәгендә урнашырга тиеш"

12 ноябрь 2018

Язманы тыңлагыз

Сөйләм синтезаторы:

Татарча сөйләм
синтезаторы

кулланыла

Фото: Салават Камалетдинов, Расих Фәсхетдинов
Казанда Җәмигъ мәчетен салыначак. Бу хакта Казан Кремле рәсми вәкиле Лилия Галимова хәбәр итте. Аның әлегә төгәл урыны билгеле түгел. Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин "Татар-информ"га интервьюсында Җәмигъ мәчете хакында күзаллауларын җиткерде. Мәчет нинди булырга тиеш, мөфти аны шәһәрнең кайсы урынында күрә?

- Камил хәзрәт, Казанда Җәмигъ мәчете ни дәрәҗәдә кирәк? Казанда мәчет җитмәү проблемасы ни дәрәҗәдә актуаль?

- Казанда Җәмигъ мәчете төзелеше мәсьәләсе күптән үзен сиздерә. Безнең исәпләвебез буенча, җомга, Корбан һәм Ураза бәйрәмнәре көннәрендә укыла торган намазларда башкалабыз мәчетләрендә 33 мең мөселман катнаша. Казанда шуларның өчтән бер өлешен булса да сыйдырлык мәчет әлегә юк. Аларның уртача сыйдырышлыгы 300 кешене тәшкил итә. Иң зурысы – “Кол Шәриф”. Башкаланың йөзек кашы, Татарстанда ислам үсешенең символы, аннан башка республиканы күз алдына китерерлек түгел. Әмма урнашкан урыны уңайсыз. Әйе, шәһәр үзәгендә, әмма Кремль, музей-тыюлык эчендә. 

Галиев һәм Мәрҗани мәчетләре дә үзәктә, ләкин аларның сыйдырышлыгы бик чикле. Ел саен Татарстан Президенты Рөстәм Нургали улы Миңнеханов бәйрәмнәр сөенечен өммәттәшләребез белән бүлешә һәм кардәшләребез белән бергә гыйбадәт кыла. Мөселманнар да үз чиратында нәкъ ул килгән мәчеткә эләгергә тырыша, ләкин барлык теләүчеләрне сыйдырып булмый. Нәтиҗәдә халык урамда гает намазын укырга мәҗбүр була.

- Җәмигъ мәчете нинди булырга тиеш дип уйлыйсыз? Ул ничә урынга исәпләнгән булса, яхшы булачак?

- Җәмигъ мәчете ким дигәндә ун мең кешене сыйдыра алса, яхшы булыр иде. Билгеле, мәһабәт, таң калдырырлык архитектуралы булуы мөһим – анда бит гает вәгазьләре һәм намазлары укылачак, бәйрәм рухы сизелергә тиеш! Бинасын гаетләр арасында башка дини, гыйльми, фәнни, мәдәни чаралар өчен дә файдалану мөмкинлеген дә күздә тотарга кирәк, минемчә.

- Зур мәчетләр төзелеше вакытында фонд төзелә, Җәмигъ мәчетнең төзелеше дә шул схема буенча булыр дип саныйсызмы?

- Миңа калса, бу изге эштә катнашырга теләүчеләр өчен бөтен мөмкинлекләрне дә оештырырга кирәк: кемдер акчаны китереп бирүне кулай күрә, кемгәдер интернет аша күчерү уңайлы... Ә кемдер, бәлки, үз хезмәтен кертәсе килә торгандыр. Ничек кенә булмасын, Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм бер хәдистә болай ди: “Кем Аллаһы ризалыгы өчен мәчет төзесә яки төзелештә катнашса, Аллаһы Тәгалә бу кешегә ахирәттә бер сарай бүләк итәр”. Әлбәттә, чараларны тәртипле рәвештә туплау өчен бер фонд булдыру кирәк, дип саныйм.

- Казанның кайбер районнарында мәчетләр бөтенләй юк. Җәмигъ мәчете шәһәрнең кайсы җирендә булырга тиеш дип саныйсыз?

- Мәчет төзелеше җәмгыятьтә низагъ китереп чыгарырга тиеш түгел, мәчет салу – куаныч китерергә тиеш, ул бит Аллаһ йорты. Шуңа күрә барыбызны да канәгатьләндерерлек ниндидер бер уртаклык табарга кирәк. Миңа калса, мондый дәрәҗәдәге архитектура бинасы шәһәр үзәгендә урнашырга тиеш.

- Илнең кайбер өлкәләрендә мәчет салу халыкта каршылык тудыра. Мәчет салу радикаль агымнарга каршы көрәштә нинди роль уйный?

- Мәчеткә кеше намаз укырга гына килми бит. Мөселманнар монда гыйлем өйрәнергә, башкалар белән аралашу өчен дә килә. Республика мәчетләренең күбесендә төрле чаралар уздырыла: балалар өчен дисеңме, өлкәннәр өченме. Хәтта татар телен өйрәтү дә мәчетләрдә башкарыла! Мәктәп укучыларының ялларын оештыру, ифтарлар, очрашулар, яшьләр өчен бәхәс клублары, имамнар җыелышлары, мәҗлесләр, тәрбияви чаралар – болар барысы да мәчетләрдә уздырыла. Халыкны әхлакый тәрбияләү, мәҗбүриләмичә үз ихтыярлары белән динебезгә тарту буенча эшчәнлекне алып баруда мәчетләргә йөкләнгән. 

Ягъни, мәчет ул намаз уку урыны гына түгел, ул кешегә әхлак тәрбиясе бирү үзәге дә. Шулай булгач, радикаль агымнарга каршы көрәштә мәчетләр иң мөһим рольләрнең берсен уйный.


  Без Инстаграмда

Фикерләр








Дин

"Савапны кәсеп итүдә ярышыгыз". Мөселманнар Корбан бәйрәмен билгеләп үтә

Бүген, Зөлхиҗҗә аеның 10-нчы көнендә, бөек мөселман бәйрәме – Гыйд әл-адха, Корбан бәйрәме билгеләп үтелә. Бәйрәм белән мөселманнарны котлаган шәхесләр бәйрәмнең ни дәрәҗәдә әһәмиятле икәнен билгеләп үтте.

Дин

Кадимчелектән җәдитчелеккә: татарның яңа мәгариф системасын ничек төзегәннәр

Күз алдыгызга гына китерегез.: сез идәндә утырасыз, бүлмәдә сездән башка тагын төрле яшьтәге бик күп кеше. Сез инде ничәнче ай урта гасырда язган бер авторның хезмәтләрен ятлыйсыз. Шул мизгелдә чыбык сызгырып үтә. Бу - гадәти күренеш, чөнки сезне монда китергәндә әти-әниегез “ите сезгә, сөяге безгә”, дигән бит... Ш.Мәрҗани исемендәге тарих институты директоры урынбасары, педагогика фәннәре кандидаты Марат Гыйбатдинов татарда мәгариф системасы ничек барлыкка килгәнен турында аңлатты.

Дин

“Икенче хатын булырга тәкъдим ясагач, яулыкны салдым”

Күптән түгел ике якын дус кызым, мөслимәләр, инде ничә ел буе киеп йөргән яулыкларын салырга булдылар. Яулыкны бер киеп, кире салу дөресме? Алар мондый карарга ничек килгән? Аларның фикерләрен нәрсә үзгәрткән? 

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Интертат.ру / Intertat.ru © 2001 - 2019 Әлеге ресурста 16+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Интертат.ру / Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@tatar-inform.tatar

Шәхси мәгълүмат
"ТАТМЕДИА" АҖнең коррупциягә каршы сәясәтен раслау турында
Коррупция фактлары турында хәбәр итү өчен: shamil@tatar-inform.ru

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ЭЛ № ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла