ВИЧ-инфекция: үзеңне һәм якыннарыңны ничек сакларга

28 сентябрь 2018

Язманы тыңлагыз

Сөйләм синтезаторы:

Татарча сөйләм
синтезаторы

кулланыла

Автор: Наталья РЫБАКОВА
Татарстанда ВИЧ-инфекция йоктырган 13 473 кеше диспансер исәбендә тора. Быелның сигез аенда ВИЧ-инфекциянең 772 яңа очрагы ачыкланган. ТР СПИД үзәгенең профилактика бүлеге мөдире Лилия Мөхәммәтҗанова үзеңне һәм балаларыңны әлеге вирустан ничек сакларга кирәклеге хакында сөйләде. 

ВИЧ-инфекция күбесенчә җенси юл белән күчә. Быел ВИЧ йоктыручыларның 67 проценты вирусны нәкъ менә шушы юл белән эләктергән. Шуның 98 проценты — гетеросексуаль элемтәләр аша.

- Үзеңне СПИДтан саклау өчен инфекция барлыкка китерә торган вирусның организмга ни рәвешле эләгүен белергә кирәк. Вирус белән зарарлану куркынычы бик югары булган очраклар да бар. Шунлыктан аларны һәрвакыт истә тотарга кирәк, - ди Лилия Мөхәммәтҗанова.

- Йөклелек чорында, бала тапкан һәм күкрәк сөтен имезгән вакытта ВИЧтан саклану өчен тиешле чаралар күрелмәгән очракта, анадан балага вирус йоктыру ихтималы 40-50 процентка тигез. Саклану чараларын күрсәгез, ВИЧ-инфекция эләктерү ихтималы 0-2 процентка кадәр кими, - ди бүлек мөдире.

ВИЧ һәм СПИД барлыгын аңлау һәм аларның куркыныч булуын белү генә җитми. Шуны истә тотарга кирәк: кеше ВИЧ-инфекция йоктыруын белмичә дә яшәргә мөмкин, чөнки вирус озак вакытлар үзен берничек тә белгертми. Мондый "яшерен чор" 10 елга кадәр дәвам итә һәм бу вакытта аның вирусны башка кешеләргә дә йоктыру курыкынычы бар. ВИЧ статусы уңай булган, ягъни бу вирусны эләктергән кеше тиешенчә дәваланганда озак еллар яши ала. Никадәр иртә дәвалана башласаң, шул кадәр яхшырак. Ә моның өчен тестлар тапшырып, үзеңнең ВИЧ статусыңны белеп тору кирәк.

- Асоциаль яшәү рәвеше алып барган кешеләргә генә тикшеренергә кирәк дип уйлау – зур хата. Сездә ВИЧ булуы мөмкин түгел дип уйлаган очракта да, тест үтәргә кирәк. Беренчедән, вирусның юк икәнлеген раслау беркайчан да комачауламый. Икенчедән, теләсә кайсы нормаль кешедә бераз гына икеләнү булырга тиеш. Өченчедән, вирус йоктырдым бугай дип бераз гына шикләнсәгез дә, һичшиксез, тикшеренергә кирәк, - ди Лилия Мөхәммәтҗанова.

ТР СПИД үзәге белгечләре киңәш итә

  • Тәртипсез җенси тормыш алып бармагыз, җенси партнерыгыз ышанычлы булсын. Шуны истә тотыгыз: презервативлар – ВИЧтан саклану өчен иң нәтиҗәле чара.
  • Тиешле профилактика чаралары үткәрелгән һәм дәваланган очракта, авыру анадан сау-сәламәт бала туу ихтималы 99 процентка җитә. Мондый сабыйларны дөньяга килүгә үк ясалма тукландыруга күчерәләр.
  • Әгәр гаиләдә ВИЧ-инфекция йоктырган кеше яши икән, шәхси гигиена чаралары кулланырга кирәк.
  • Сәламәт яшәү рәвеше алып барыгыз, иммун системасын ныгытыгыз. Исерткеч эчемлекләрне кирәгеннән артык кулланмагыз. Исерек һәм наркотиклар кулланган вакытта кеше үз гамәлләрен контрольдә тотмый. Шуны истә тотыгыз: бүгенге көндә ВИЧ-инфекция күбесенчә җенси юл белән күчә.
  • Кирәге чыга калса дип, үзегез белән һәрвакыт презерватив йөртегез.
  • ВИЧ-инфекциядән тулысынча коткара торган препаратлар әлегә уйлап табылмаган. Инфекция йөртүчеләргә ретровируска каршы терапия билгелиләр, ул вирус үсешен тоткарлый һәм иммун системасына тернәкләнергә мөмкинлек бирә. Бу исә организмда башка авыруларның баш калкытуына юл куймый. Уңышлы дәваланган очракта кеше тулыканлы тормыш белән яши, бәхетле гаилә кора һәм сау-сәламәт балалар үстерә ала.


  Без Инстаграмда

Фикерләр








Җәмгыять

“Әле кичә генә малайлары оныгым белән ишегалдында уйнап йөрде”: Казанда шәхси йортта чыккан янгында алты кешелек гаилә һәлак булды

Тулы бер гаиләнең гомерен өзгән коточкыч фаҗига Казанда 22 апрель төнендә булды. Казанның Авиатөзелеш районында шәхси йортта чыккан янгында өч бала, аларның әти-әнисе һәм әбисе һәлак булды. Иң кечкенә кызчыкка бер яшьтә тә тулмаган булган. “Татар-информ” агентлыгы янгын урынында булды һәм фаҗига турында тәфсилләбрәк белеште.  

Җәмгыять

"Башкортстанга рәхим ит, бөек Тукай!"

Бүген Уфада зур тантана: Башкортстанда Татарстан Республикасы көннәре кысаларында, бөек шагыйрь Габдулла Тукайга һәйкәл ачылды. Биеклеге сигез метр булган бронза сын Уфа татар дәүләт "Нур" театры каршына урнаштырылган. 

Җәмгыять

“Миңа сюрприз ясарга теләгәннәр иде, нәтиҗәдә бөтен Чувашиягә сюрприз ясадылар”. Римма Никитина фаҗигале вафат булган дусларын искә төшерә

2018 елның 16 апреле җырчы Римма Никитинага зур кайгы-хәсрәт алып килә. Римма бер көндә ике иң якын кешесен – апалы-сеңелле мөнәсәбәттә булган иптәш кызларын югалта. Бер елдан артык вакыт үтүгә карамастан, Римма әле дә дус кызларының үлемендә үзен гаепли. Җырчы иптәш кызларының әти-әниләре белән якын аралаша, балаларына көченнән килгәнчә ярдәм итә. “Интертат” Римма Никитина һәм бер ел элек юл фаҗигасендә вафат булган кызларның әниләре белән аралашты.

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Интертат.ру / Intertat.ru © 2001 - 2019 Әлеге ресурста 16+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Интертат.ру / Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@tatar-inform.tatar

Шәхси мәгълүмат
"ТАТМЕДИА" АҖнең коррупциягә каршы сәясәтен раслау турында
Коррупция фактлары турында хәбәр итү өчен: shamil@tatar-inform.ru

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ЭЛ № ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла