"Ирләр белән ешрак сөйләшегез, алар да кеше бит!" Андролог һәм психологтан ир-атларны кайгырткан киңәшләр

23 Февраля 2018

Укылган: 1126 тапкыр

Автор: Миләүшә ГАРИПОВА
Фото: Рамил Гали, архивтан
Көчле затларыбызның гомерләре хатын-кызларныкына караганда кыскарак – моны без дә күзәтәбез, статистика да дәлилли. Ир-атның гомере озынрак булсын өчен, нәрсә эшләргә кирәк соң? Бу сорау белән без  психология фәннәре кандидаты, КФУның  дефектология һәм клиник психология кафедрасы доценты Илдар Абитовка һәм  Казанның 21 хастаханәсенең баш табибы Айрат Зиатдиновка мөрәҗәгать иттек.

Илдар Абитов: “Ир-ат та – кеше!”

- Ир-ат та кеше бит! Бу турыда онытмаска кирәк. Бик күп тикшеренүләр күрсәткәнчә, эчке ир-атлар һәм хатын-кызларның эчке дөньясының тирәнлеге бер тирә.  Шуңа күрә, мәсәлән, ир затлары да, хатын-кызлар кебек үк, эмоциональ тетрәнүләр кичерә. Кичерешләр бик көчле булырга мөмкин. Әмма җәмгыять тарафыннан ир-атларга төрле стереотиплар тагылган. Ир-атлар  какшамас, тотрыклы һәм салкын булырга тиеш дигән  стереотип бар, мәсәлән. Көчле затларыбыз төрле хәлләргә эчтән генә борчыла, әмма борчылу бик каты булырга мөмкин. Моны истә тотарга кирәк, - дип аңлата Абитов.

- Психологик яктан үзен кем яхшырак хис итә? Буйдаклармы яисә өйләнгәннәрме?

- Төрле китапларда төрле фикер бар. Кайбер чыганакларда: “Гаиләле ир-ат һәм хатын-кызлар үзләрен ышанычлы хис итә”, -  диелгән. Алар тормышларын яхшырак бәялиләр. Хәтта берничә елга озаграк яшиләр дә икән, диелә ул чыганакларда.

Башка чыганакларда: “Үз кадерен белеп, артык борчылмыйча яшәүче буйдаклар үзләрен шәп хис итә”, – дип язганнар.

Мәгълүматлар бер-берсенә каршы килә. Тик мин менә нәрсәләргә игътибар итәргә киңәш итәр идем:

1.      Стереотиплар аркасында яшерергә тырышсалар да, көчле затлар да  эмоциональ яктан рәнҗиләр.

2.      Хатын-кыз ир-атларны аңларга сәләтле. Ир-ат белән күбрәк сөйләшергә, аралашырга кирәк.

- Ир-атларны бүген нинди психологик проблемалар борчый соң?

- Әлбәттә, стереотиплар. Мәсәлән, ир-атлардан мускуллылык сыйфатлары сорала: катылык, тәвәккәллек, көч. Бу стереотиплар аларга тагылган.

Акча табу белән бәйле стереотиплар да юк түгел. Янәсе, ирләр күбрәк хезмәт хакы алырга, гаиләне тәэмин итәргә тиеш. Югыйсә, ир белән хатын үзара алмашырга да мөмкин бит. Хатын-кыз күбрәк акча эшләгән, ә ире балаларны яхшырак кайгырткан гаиләләр дә бар. Моңа карап алар бәхетсез түгел. Тормышка яраклаша белергә кирәк.

- Шәһәрдә яшәүче ирләр белән авыл җирендә яшәүче ирләрнең психологик проблемалары аерыламы?

- Һәрберсенең үз кыенлыклары бар. Мисал өчен, шәһәрдәгеләр артык күп мәгълүмат эчендә яши, алар тормышта үз-үзеңне табу, югары статус алу белән мәшгүль.

Авылдагыларны исә эшсезлек, буш вакытын кызыклы итеп үткәрә алмау борчый.

- Ир-атларыбыз психологик яктан сәламәт булсын өчен нәрсә эшләргә соң?

- Минемчә, улың, әтиең, тормыш иптәшең, абыеңның беренче чиратта кеше икәнлеген онытмаска кирәк! Алар да төрле хәлләргә дучар була. Уртаклашу һәм аларның тормышы белән кызыксыну зарур. Шул вакытта аларга терәк булырга, ирешкән уңышларын күреп, ныгытырга кирәк. Мактарга һәм яхшы эмоцияләр күрсәтергә тырышыгыз!  

Айрат Зиатдинов: “Шәһәрдә яшәүче ирләр ешрак авырый”

- Соңгы вакытта Россия ир-атлары арасында нәселсезлек, йөрәк авырулары, туры эчәк һәм юан  эчәкләрендә яман шеш кебек авырулар күбрәк очрый. Әгәр дә көчле затлар яшүсмер чагыннан ук профилактика өчен ир-атлар табибы -  андрологка мөрәҗәгать итсә, күбрәк хәрәкәтләнсә, физик күнегүләр ясаса һәм дөрес тукланса, боларны булдырмау да мөмкин бит.

2018 ел ир-атлар сәламәтлеге елы дип игълан ителде, шул уңайдан Казанның 21 хастаханәсендә махсус үзәк ачылды. Бу үзәк үткәргән тикшеренүләр буенча, ир-атларда иң еш очраучы чирләр – ялкынсыну авырулары. Простатит, нефрит, аденома простаты диагнозы еш куела. Шулай ук сидек куыгындагы ташына зарланучылар аз түгел. Яман шеш авырулары да шактый.

Авылдагыларга караганда ешрак шәһәрдә яшәүче ир-атлар авырый. Моңа экология, аз хәрәкәтләнү һәм стресслар сәбәпче. 

Фикерләр








Җәмгыять

Вәсим Вахитов: Һәр теләгән кешене инкассаторлыкка кабул итә алмыйбыз

Татарстан Республикасы инкассация идарәсе оешмасы кыйммәтле әйберләрне ташудан тыш, тагын нинди хезмәт белән шөгыльләнә? Инкассатор булу никадәр дәрәҗәдә авыр? Инкассаторның хезмәт хакы күпме? Болар хакында “Татар-информ” мәгълүмат агентлыгы хәбәрчесенә Татарстан Республикасы инкассация идарәсе җитәкчесе Вәсим Вахитов сөйләде.

Җәмгыять

Укытучының купальникта фотога төшәргә хакы бармы?

Омск мәктәпләренең берсендә укытучы булып эшләгән Виктория Попова белән килеп чыккан гауга педагогның хокукы һәм бурычлары хакында күпсанлы бәхәсләр китереп чыгарды. Укытучының купальникта төшәргә хакы бар, ди күпсанлы укытучылар армиясе. "Татар-информ" хәбәрчесе бу гауганың хронологиясен искә төшерде һәм татарстанлыларның фикерләрен белеште.

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Интертат.ру / Intertat.ru © 2001 - 2018 Әлеге ресурста 16+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Интертат.ру / Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@tatar-inform.tatar

Персонал данные

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ЭЛ № ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла