Тәлгать Таҗетдин турында кызыклы фактлар

5 март 2019

Язманы тыңлагыз

Сөйләм синтезаторы:

Татарча сөйләм
синтезаторы

кулланыла

Автор: Венера ВӘЛИЕВА
Фото: Рамил Гали
Бүген Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов Россиянең Баш мөфтие, РФ мөселманнары Үзәк Диния нәзарәте рәисе Тәлгать Таҗетдингә "Дуслык" ордены тапшырды. "Татар-информ" Тәлгать Таҗетдин турында кызыклы фактларны туплады.

Тәлгать Таҗетдиннең биографиясе

Тәлгать Сафа улы Таҗетдин 1948 елның 12 октябрендә Казанда эшчеләр гаиләсендә туа. Казанның 27нче мәктәбендә укый. Әтисе Минсафа һәм әнисе Рәшидә Таҗетдиновлар динле кешеләр булган. Бабасы кулак дип табылып сөргенгә озатыла. Тәлгать Таҗетдиндә дингә мәхәббәтне Маһирә әбисе тәрбияләгән, әбисенең нәселендә суфилар булган.

1963 елда Тәлгать Таҗетдин профтехучилищега укырга керә. Көндез укып, кичләрен мәчеттә Ислам буенча китапларны, көнчыгыш телләрен өйрәнүгә багышлаган. 

Тәлгать Таҗетдин 18 яше тулуының икенче көнендә - 1966 елның 13 октябрендә Бохарадагы “Мир-Араб” мәдрәсесенә укырга керә. Бу уку йортында төрле елларда Шиһабетдин Мәрҗани, Галимҗан Баруди, Равил Гайнетдин, Әхмәд Кадыров кебек кешеләр укыган. 

1978 елда Тәлгать Таҗетдин Каһирәдә урнашкан әл-Әзһәр ислам университетында белем ала. "Мәрҗани" мәчетенең имам-хатыйбы булып эшли.

1980 елның 19 июнендә - СССРның Европа өлеше һәм Себер мөселманнары Диния нәзарәте рәисе һәм мөфти итеп сайлана.

Тәлгать Таҗетдин өйләнгән, ике кызы һәм өч улы бар. Хатыны Сания Абдрауф кызы. Җәмәгате белән 50 елдан артык бергә торалар. Сания Абдрауф кызы тумышы белән Казаннан, аның әтисе Әҗем мәчетенең имам-хатыйбы булган. Зур кызлары Наилә ире һәм биш баласы белән Уфада тора. Кызлары Зөлфия ире һәм өч баласы белән шулай ук Уфада яшиләр, ире Наил банк системасында эшли. Уллары Зөфәр мәктәпне тәмамлап, Уфада мәдрәсәдә белем алган, аннары Төркиядә укыган. Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте типографиясендә - директор. Мөхәммәд мәктәпне тәмамлагач, Кувейтта укыган. Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте администрациясенең җитәкчесе, Башкортстанның Үзәк Диния нәзарәте башлыгы. Гомәр мәктәпне тәмамлап, Төркиядә укыган. Тәлгать Таҗетдин 15 онык бабасы.

Тәлгать Таҗетдин турында кызыклы фактлар

1.  1980 елларда Тәлгать Таҗетдин СССРда дини тормышны кире кайтаруда актив эшли: Бохарага укырга Татарстаннан һәм Башкортстаннан яшьләрне җибәрә, Казанда Коръәнне бастырып чыгаралар, күпсанлы мәчетләр ачыла башлый. 

2. 1989 елдан мөфти Тәлгать Таҗетдин Изге Болгар җыенын оештыра. Бу чара 922 елда Болгар шәһәрендә Исламның дәүләт дине буларак кабул ителүе уңаеннан үткәрелә.

3. Тәлгать Таҗетдин үзенең остазы итеп Нурлат районының атаклы Кизләү мәдрәсәсен тәмамлаган дин галиме Әхмәтзәки Сафиуллинны саный.    

4. Тәлгать Таҗетдин Чаллыда "Тәүбә" мәчете, Уфада "Лалә-Тюльпан" мәчете, Әлмәттә Ринат Галиев исемендәге мәчет, Казанда "Кол Шәриф" мәчете төзелешләрен башлап җибәрүче һәм попечителе.

5. 2001 елда Софиядә (Болгария Республикасы) Тәлгать Таҗетдин татарларның болгарлардан килеп чыгышы турында фикерен әйтә: “Шулай да безне татарлар дип атыйлар, чынлыкта без болгарлар. Болгарлар (бОлгары) – болгарларның (булгары) иң якын туганнары. Бары тик без Идел буенда калдык, ә алар Дунайга китеп славяннар белән кушылганнар”. Әлеге фикере Болгар Республикасының телевидениясендә һәм газетларында дөнья күргән, дип яза "Российская газета" ( 03.10.2001).

6. Тәлгать Таҗетдин мәктәпләрдә әхлак дәресләре кертү кирәклеге турында әйтә: "Хәзер мәктәпләрдә традицион конфессияләрнең мәдәни һәм тарихи нигезләре укытыла. Шулай ук әхлак тәрбиясен өйрәтелергә тиеш”.

7. Болгар ислам академиясен тантаналы ачу чарасында Тәлгать Таҗетдин: “Болгар традицион исламның үзәгенә әйләнергә тиеш", – дип белдерә.

8. Аның иң яраткан әсәре - Мөхәммәт әл-Газалинең "Ихья улюм әд-дин" китабы.

9. 1996 елда Тәлгать Таҗетдинга Шәйх-әл-ислам титулы бирелә. 

10. Тәлгать Таҗетдин төрле елларда, төрле фикерләр булган заманнарда да гореф-гадәтләрне, ата-бабалар тоткан динне саклау яклы була, кире тәэсир итә торган деструктив көчләрне читкә этәрә. Ул Россиядәге генә түгел, чит илләрдәге бик күп дин әһелләренең рухи остазы. 

Бүләкләре һәм казанышлары:

19 октябрьдә 2013 елда IV дәрәҗәдәге “Ватан каршында казанышлары өчен” орден белән бүләкләнгән.

11 декабрьдә 2018 елда Россия Динара советы Президиумы утырышында баш мөфти, Россия мөселманнары Үзәк Диния нәзарәте рәисе Тәлгать Сафа Таҗетдингә тантаналы төстә Рус православие чиркәвенең югары бүләге – I дәрәҗә «Дан һәм Намус» орденын тапшырганнар.

2001 елда Рус биография институты тарафынанн Тәлгать Таҗетдин динара элемтәләрне ныгыткан өчен “Ел кешесе” итеп билгеләнгән.

5 мартта 2019 елда Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов Россиянең Баш мөфтие, РФ мөселманнары Үзәк Диния нәзарәте рәисе Тәлгать Таҗетдингә «Дуслык» ордены тапшырды.


  Без Инстаграмда

Фикерләр








Дин

Республика ифтары: җиденче тапкыр үткәреләчәк мәҗлес хакында 10 факт

25 май көнне "Казан-Арена" стадионында чираттагы Республика ифтары узачак. Шул уңайдан, "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгында бу изге гамәлне оештыручылар белән матбугат конференциясе узды. Ифтарга кагылышлы кызыклы фактларны укучыларыбызга да тәкъдим итәбез. 

Дин

Рөстәм хәзрәт Хәйруллин: “Кешене үлгән көнне үк җирләргә кирәк, мәетне көттерергә ярамый”

Кеше үлгәннән соң кайчак "туганнары кайтып җитмәгән" дип, мәетне җирләмичә торалар. Мәшһүр шәхесләребез белән дә шулай - халык хушлашып калсын дигән нияттән чыгып,җирләүне кичектерәләр. "Гаилә" мәчетенең имам-хатыйбы Рөстәм хәзрәт Хәйруллин бу мәсьәләгә дин ягыннан аңлатма бирде.

Дин

Имам-хатыйб ирләрнең кул күтәрүе турында: "Кайбер хатын-кызга сугу “булыша"

“Кыйный, димәк, ярата” дигән гыйбарәне еш ишетергә туры килә. Психологлар әйтүенчә, Россиядә меңләгән хатын-кыз даими рәвештә җәбер-золым кичерә. Кайберәүләр "балабыз әтисез үсмәсен " дип түзеп яши, башкалар гаиләне берүзе тәэмин итә алмавы аркасында аерылышуга бармый. Бу вәзгы­ятьне уңай якка үзгәртеп буламы? Ни өчен кайбер ир-атлар кул белән “уйнарга” ярата? Әлеге сораулар белән “Туган авылым” мәчете имам-хатыйбы Нурулла хәзрәт Зиннәтуллинга мөрәҗәгать иттек. 

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Интертат.ру / Intertat.ru © 2001 - 2019 Әлеге ресурста 16+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Интертат.ру / Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@tatar-inform.tatar

Шәхси мәгълүмат
"ТАТМЕДИА" АҖнең коррупциягә каршы сәясәтен раслау турында
Коррупция фактлары турында хәбәр итү өчен: shamil@tatar-inform.ru

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ЭЛ № ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла