Драматург Мансур Гыйләҗев: Татар дәүләт театрларының исән милли авторларны гына куюы турында карар кабул итәргә кирәк!

4 июнь 2018

Язманы тыңлагыз

Сөйләм синтезаторы:

Татарча сөйләм
синтезаторы

кулланыла

Автор: Мансур ГЫЙЛӘҖЕВ
Фото: Солтан Исхаков
Танылган татар драматургы Мансур Гыйләҗев журналист Рузилә Мөхәммәтованың “Татар театрына татар драматургиясенең кирәге калмады” дигән язмасына карата фикерен әйтә һәм тәкъдимен җиткерә.

Мин авторның татар театрына татар драматургиясенең кирәге калмады диюе белән килешәм һәм бу теманы күтәрүен хуплыйм. Бик дөрес күтәрелгән - аны күптән шулай тирәннән алып күтәрергә кирәк иде.

Нәрсә белән килешмим? Кризис дигән. Ә заллар бит тулы, кайчакта билетлар табып булмый. Димәк, монда каршылык туа. Ә тамашачыны бит алдап булмый. Һәрхәлдә, соңгы сүзен тамашачы әйтә.

Ә инде авторларга килгәндә, театрның авторларга игътибары юк. Театрларга авторлар кирәк түгел. Элек авторлар артыннан театрлар йөгереп йөргәннәр. Чеховлар заманында автор изге кеше булган. Аның пьесаларын көтеп алганнар.

Ә безнең театрларда - тәрҗемә дә классика. Театрларда авторларга урын юк! Театрлар, начар пьесалар булса да, үз авторларын куярга тиеш. Чөнки классика да искерә.

Мин бер проект тәкъдим итәм, аны язып та чыкканым булды. Бәлки, ул утопиядер. Без ниндидер зур күтәрелеш көтәбез икән... мин аны драматургия өлкәсендә ренессанс дип әйтәм, безгә кискен карарлар кабул итәргә кирәктер. Безнең бит театрлар - дәүләт театрлары, алар берсе дә үз-үзләрен туендырмыйлар, үз көннәрен үзләре күрмиләр, аларга акча дәүләттән килә - димәк, дәүләтнең үз карарын чыгару мөмкинлеге бар. Мәсәлән, биш ел дәвамында татар дәүләт театрлары татар авторларын һәм исән авторларын гына куярга тиеш дип карар чыгарылса... Бу ренессанс булыр иде.

Бөтен татар театрлары исән милли авторларны гына куйсалар, авторларга зур ярдәм булыр иде. Ул авторларда дәрт уятыр иде. Хәзер драматургларда бит дәрт юк. Дәрт сүнде. Чөнки язасың-язасың, куймыйлар. Язасы килми. Проблеманың нигезе шуннан килә – авторларда дәрт сүнә. Дәртне уятырга шундый мөмкинлек тудырылса, бу дөрес булыр иде. Биш ел дәвамында безнең күпме яңа авторлар барлыкка килер иде. Без көчле драматургия белән бөтен дөньяны шаккатырыр идек!

Драматургияне үстермәсә, театр үзе дә сүнәчәк. Беренче чиратта драматурглар юкка чыгачак, аннары театр үзе. Әле ул көн килеп җитмәгән, театрлар шушы юлдан барса, ул көн килеп җитәчәк.

Белешмә.

Мансур Гыйләҗев – драматург, киносценарист. Татарстанның халык язучысы Аяз Гыйләҗевның улы. Камал театрында куелган “Бичура”, “Баскетболист”. “Казан егетләре”, “Тагын Казан егетләре” комедияләре авторы. Татар театрына яңа тема алып килгән "Курчак туе" пьесасын Ризван Хәмид белән автордашлыкта язган иде. Әсәрләре Әлмәт, Чаллы, Минзәлә дәүләт театрларында куелган. Беренче яңа татар киносы “Күктау”ның сценарие авторы да ул. Илдар Ягъфәровның “Байгал” тулы метражлы фильмы да Мансур Гыйләҗев сценарие буенча куелды.

Фикерләр








Татар блогерлары

"Зөһрә ханым, Филүс синең улыңмы әллә, рәнҗергә?" - Татарстанның халык артисты Рәшит Сабировның Зөһрә Сәхәбиева сүзенә җавабы

"Интертат" электрон газетасында күптән түгел Татарстанның халык артисты Зөһрә Сәхәбиеваның интервьюсы чыкты. Зөһрә ханым әлеге интервьюда Филүс Каһировның Хәйдәр Бигичев җырларын рөхсәтсез башкарганына рәнҗүен белдерде. "Хәйдәрнең әзер репертуарын алып җырлаганда, аның исемен әйтмәүләренә рәнҗим. Гомумән, Хәйдәр җырларын яздырып, дисклар чыгаручыларга мин каршы! Аның җырларын кабатларга кирәкми, Хәйдәр Бигичевнең үзен тыңласыннар", - диде ул. Татарстанның халык артисты, нәфис сүз остасы Рәшит Сабиров бу сүзләргә үз фикерен җиткерә.

Татар блогерлары

Татар Швейцариясе яки Швейцария Татарстаны – Актаныш районы Сабан туе Магнитогорск татарлары күзлегеннән

Быел Актаныш Сабан туенда Магнитогорсктан “Татар рухы” дип аталган “Татарларның милли-мәдәният оешмасы” вәкиле Рафаил Мөхәммәдшин  беренче тапкыр катнашкан. “Интертат” электрон газетасы өчен язылган блогында ул Актанышның ни өчен Татар Швейцариясе исемен йөртергә лаек булганын аңлата.

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Интертат.ру / Intertat.ru © 2001 - 2018 Әлеге ресурста 16+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Интертат.ру / Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@tatar-inform.tatar

Шәхси мәгълүмат

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ЭЛ № ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла